Những bài mới nhất

 

1

My có thói quen đáp xe bus xuống phố mỗi cuối tuần.

Xuống phố! Mỗi lần đi như thế My có cảm giác như đang nghe bài hát “Downtown” thuở còn đi học và hát theo giọng hát của Petula Clark trong radio. Ở downtown, người và xe tấp nập, không giống như khu vực nơi My cư ngụ. My tha hồ đi dạo khắp nơi, không mua sắm thì cũng có nhiều chỗ để ngắm nghía. Và lần nào My cũng không quên đi xuống Phố Hầm.

Phố Hầm! Đó là cái tên do riêng My nghĩ ra và đặt cho khu Underground Atlanta. Nơi đây cũng giống như những trung tâm thương mại khác, nhưng lại có một cái gì rất riêng. Chỉ cái tên gọi “Underground Atlanta” đã là đặc biệt lắm rồi! Một khu vực rộng khoảng năm “block phố”, kiến trúc cũ kỹ, nằm dưới “hầm”. Biết bao nhiêu thăng trầm từ lúc bắt đầu được xây dựng sau cuộc Nội Chiến, đến nay Phố Hầm trở thành một địa điểm du ngoạn và giải trí cho cả du khách lẫn người dân sở tại.

Buổi sáng hôm nay, My cũng lang thang trong Phố Hầm. My có ý tìm mua một vài món hàng làm quà cho gia đình. My thích ngắm những chiếc “booth”, tức là những gian hàng nhỏ, với hình dáng như những chiếc xe ngựa, trên đó trưng bày đủ loại từ quần áo, khăn, mũ cho đến nữ trang, đồ chơi, bánh kẹo…. Những chiếc xe xinh xắn ấy đứng tăm tắp bên nhau, trông như đang chờ để rời bến. Trong lúc còn đang thơ thẩn, My nghe xen lẫn trong tiếng cười nói của mọi người, có tiếng đàn guitar văng vẳng. Có cái gì thúc đẩy My lần theo tiếng đàn ấy. Tiếng đàn rõ dần. Và đây rồi! Không phải chỉ tiếng đàn, mà còn có lời hát nữa. Nơi khoảng trống trước một cửa tiệm bán giầy, người đàn ông đội chiếc “mũ phớt”(1), cầm cây đàn guitar, vừa đàn vừa hát. Chỉ một mình ông thôi. Không có ban nhạc. Không có micro. Nhưng giọng của ông lúc lên cao, lúc hạ thấp, rõ ràng và điêu luyện không kém những ca sĩ trên sân khấu. My tiến đến gần ông. Ôi! Ông đang hát bản nhạc mà My yêu thích từ lâu: “House of the rising sun”. Một cảm giác vui vui khiến My mỉm cười. Ông càng hát, My càng bị lôi cuốn theo bản nhạc. Và khi nỗi niềm dâng lên thành một đợt sóng, rồi hạ thấp dần để thành một nỗi đau câm lặng, ông dứt tiếng hát. Ông còn đàn thêm một đỗi nữa với những âm giai mà My hồ như đã quen thuộc lắm, rồi ông để cho tiếng đàn tắt dần. Xung quanh ông bỗng nhiên chỉ còn lại sự im lặng. Cả đám đông im lặng. My chợt đưa tay lên má mình, thấy một giọt nước mắt rơi…

Và rồi đám đông như bừng tỉnh. Tiếng vỗ tay vang lên rào rào. Người ta bỏ những đồng tiền lẻ vào chiếc hộp giấy ông để cạnh bên. My cũng bỏ tiền vào đó. Một vài người bước đi. Vài người nán lại có ý chờ xem ông có hát thêm hay không.  My đến gần ông, mở lời:

-         Hay quá! Cám ơn ông.

Ông nhìn My, gật đầu:

-         Cám ơn cô.

My không muốn yêu cầu ông hát bản khác. Bởi bài hát vừa rồi quá hay, My muốn giữ lại dư âm của nó. Người đàn ông gom góp mớ tiền trong chiếc hộp, cho vào túi của chiếc áo khoác màu xám. Chiếc mũ của ông cũng màu xám. Áo quần màu xám. Mái tóc màu xám. Và nét thời gian được vẽ trên gương mặt phong trần của ông với làn da màu nâu. Ông trông giống như một pho tượng đồng.

Chừng như ông cũng không muốn hát nữa, nên ông đến ngồi trên băng ghế dài trước hành lang hẹp. Thấy My đang nhìn vào cây đàn guitar của mình, ông khẽ hỏi:

-         Cô thấy cây đàn này thế nào?

My nhìn kỹ. Đó là một cây đàn đã cũ, trông hình thù không có gì đặc biệt. Nhưng thật khó tưởng tượng rằng cây đàn này đã phát ra những âm thanh tuyệt vời lúc nãy. My trầm ngâm một chút, và đáp:

-         Ông ơi! Cây đàn hay lắm!

-         Thế ư?

-         Nói đúng hơn là… ông đàn rất hay.

Người ca sĩ cười thành tiếng:

-         Thật vậy sao? Tôi không nghĩ thế. Tôi kiếm sống qua ngày thôi cô ạ!

-         Nhưng ông đàn và hát rất hay, hay hơn cả những người nhà nghề.

Ông gật gù ra vẻ hài lòng, rồi ông bắt đầu chơi một bản độc tấu. My ngồi xuống bên cạnh ông, yên lặng lắng nghe. “Kiếm sống qua ngày”! Qua hình dáng khắc khổ của ông, My liên tưởng đến những người đàn hát dạo trên đường phố Sài Gòn, trên những cầu bắc, trên những chuyến phà đông đúc người và xe cộ đủ loại. Đa số họ là những người khuyết tật, do bẩm sinh cũng có, mà do vết tích của chiến tranh để lại cũng có. Những cuộc đời nghèo! Ngày qua ngày, tiếng đàn tiếng hát không phải là nghệ thuật mà như tấm gương phản chiếu toàn bộ cuộc đời vô định của họ. My ngậm ngùi thở dài. Chợt nhìn qua người ca sĩ nơi đây, My thắc mắc không biết cuộc đời của ông ra sao nhỉ?

Hết bài nhạc, ông quay sang My, cười nhẹ, rồi thật tự nhiên, ông nói:

-         Tôi tên là Louis. Còn cô?

-         Dạ tôi tên My, M.Y. Nhưng xin ông cứ gọi tôi là “mi”, không phải “mai”.

-         “Mi” nghĩa là tôi, phải không?

-         Phải.

My cười theo ông, hóm hỉnh. Ôi, mình đã có thể trò chuyện với ông ấy rồi đây!

Nhưng My không thể ngồi nghe ông đàn mãi được, vì My còn phải làm nhiệm vụ: đi mua sắm. My tạm biệt ông. My rảo bước vào những gian tiệm, tìm mua áo quần và đồ chơi. Cũng có những món quà lưu niệm dễ thương My mua ở những cái “booth”. Chà! Mỗi người một món, vậy mà xách đã nặng đôi tay. My không quên ghé mua một túi “bánh croissant” nóng hổi ở một tiệm bán bánh Pháp mà My rất mê. Đi một vòng lại trở về nơi cũ, My gặp ông Louis cũng còn đang đàn hát. Vẫn có nhiều người đứng thưởng thức chung quanh ông. Nhưng có lẽ ông dễ dàng nhận ra My trong những người lạ đó, nên ông nheo mắt cười với My.

Chờ ông dứt bản nhạc và ngồi nghỉ, My đến mời ông một cái bánh. Ông nhận ngay, ăn một cách vui thích. Ông gật gù:

-         Cô có sở thích giống với tôi. Tôi thích loại bánh này lắm. Ở quê tôi, cũng có tiệm bánh Pháp bán loại bánh này. Thật ra, ở xứ này, nơi nào cũng có những hiệu tiệm như nhau. Nhưng cái gì ăn ở quê thì cũng có khác, phải không cô?

-         Quê ông? Quê ông ở đâu?

-         Nơi có ngôi nhà mặt trời mọc đó.

-         New Orleans?

-         Đúng rồi.

-         A! Hay quá! Vậy sao ông không ở đó mà đến đây?

-         Tôi ở đây để kiếm sống. Ở đây tương đối dễ tìm việc hơn. Đi hát dạo thế này còn kiếm được khá tiền, chứ ở quê tôi thì nghèo lắm!

My im lặng.

Ông Louis hỏi:

-         Thế còn cô? Quê của cô ở đâu?

-         Quê của tôi… xa nơi đây lắm ông ạ, là Việt Nam đó!

Ông Louis gật gù:

-         Việt Nam? Việt Nam ư? Tôi biết. Tôi đã có thời gian ở bên đó.

My reo lên:

-         Ông đã ở Việt Nam?

-         Phải. Tôi cũng đi nhiều nơi, về thôn quê cũng nhiều. Tôi làm quen với cả những người ca sĩ đi đàn hát dạo ở xứ của cô nữa đó!

-         Thật vậy sao?... Ông ơi, ông có phải là… cựu quân nhân?

-         Phải! Nhưng giờ đây tôi đã về sống đời bình thường. Tôi hồ quên hết rồi! À, gia đình của cô ở cả đây chứ?

-         Không ông ơi! Cha mẹ và nhiều anh em tôi còn ở Việt Nam. Tôi nhớ nhà lắm!

-         Bao giờ cô về lại?

-         Tôi chưa biết nữa. Hôm nay tôi lo đi mua quà dần dần cho những người thân. Tôi muốn gửi quà cho họ nếu tôi chưa về được.

-         Vui nhỉ! Vậy tôi hát tặng cô bản “Take me home, country roads” nhé!

-         Vâng, cám ơn ông.

-         Nhưng tôi không nhận tiền của cô nữa đâu đấy!

2

Phố Hầm Atlanta, người dân ở thành phố Atlanta quen gọi đó là Underground. My thì thấy chữ “Phố Hầm” do mình đặt có một nét hay hay, rất đặc biệt. Từ khi còn là một cô bé, sinh ra và lớn lên tại thành phố sương mù Đà Lạt, My như đã gắn bó với những kiến trúc có tầng hầm. Đi làm việc tại những viện nghiên cứu khắp nơi, My cũng đã từng miệt mài trong những “labo” ở tầng “sous-sol”, hay còn gọi là basement. Đến Atlanta, không chỉ có một basement mà còn có thể đến ba, bốn tầng basement. Và ở đây, tính cách vừa cũ kỹ vừa tân thời của khu Underground cũng đã gợi cho My nhiều cảm tình. My thấy mình rong chơi trong Phố Hầm như người đi khám phá những điều thú vị. Khi đi vào những cửa tiệm đầy ánh đèn thì có cảm giác đang là ban đêm, nhưng ra đến một nơi khác thì chan hòa ánh sáng mặt trời. Tại đó, My thích đứng chụp hình với những hình tượng trong truyện cổ tích hoặc phim hoạt họa. Những bức tượng đó cao to hơn My rất nhiều.

Đa số những người làm ăn buôn bán ở Phố Hầm là người da đen, cũng như ở nhiều nơi khác trong thành phố Atlanta. Atlanta! Cái thành phố quê hương của “Cuốn theo chiều gió”, của Khu tưởng niệm Martin Luther King Jr., của Trung tâm Jimmy Carter, của tổng hành dinh CNN, của Thế giới Coca Cola, … và của Phố Hầm. My quen thuộc những nơi ấy, cũng như quen thuộc lối đi về CDC và Villa International trên khu đồi thơ mộng của mình vậy.

Nếu My gặp ông Louis ngoài đường phố, không đàn không hát không chuyện trò, thì chắc My cũng thấy ông bình thường như những người My gặp trên xe bus, trong tiệm ăn, trên màn hình ti-vi, hoặc như những người làm việc trong các tiệm đánh giày. A! Nói đến tiệm đánh giày thì phải nhấn mạnh đến điểm đặc biệt của nó. Người ta sẽ được thấy một khung cảnh mà ở Việt Nam không bao giờ có. Người khách hàng ngồi trên một chiếc ghế đặt trên một cái bục rộng, cao khoảng hơn một mét. Người thợ đánh giày thì đứng, chứ không ngồi, và đứng rất thẳng, làm công việc đánh bóng đôi giày cho khách. Lần đầu tiên khi My nhìn thấy cảnh này, My giật mình vì có cảm tưởng rằng người khách kia ngồi “chễm chệ” trông hách dịch quá! Nhưng khi nhìn lại, và suy nghĩ kỹ, My thấy hay hay, bởi vì người thợ đánh giày không phải ngồi lom khom dưới chân của khách. Họ đứng thẳng như những người thợ hớt tóc, thợ may, nhân viên bưu điện hay ngân hàng; hoặc theo cái nhìn “méo mó nghề nghiệp” của My, giống như những người làm việc trong phòng thí nghiệm vậy. Nhưng đó là những người thợ đánh giày làm việc trong tiệm. Ngoài đường, My vẫn gặp những cô cậu thiếu niên xách những thùng đồ nghề giống như những em bé đánh giày của Việt Nam. Chúng chen chúc chạy lên xe bus, xe lửa, đứng túm tụm vào với nhau và nói cười râm ran thật tự nhiên.

Ông Louis thì lại đại diện cho một góc cạnh khác của thành phố này. Cũng như những người đàn hát trên phố ở những nơi khác mà thôi, nhưng ông hầu như đã gắn liền với Phố Hầm. Ông nói cho My biết rằng ông sống đơn độc ở Atlanta từ mấy mươi năm nay, sau khi ông trở về đời sống dân sự. Ông cư ngụ trong một khu phố nghèo ở ngoại ô, ngày ngày đáp xe lửa vào đàn hát mưu sinh ở Phố Hầm. Tiền bạc kiếm được ông đều gửi về giúp bà con ở New Orleans. Ông sống cuộc sống rất đơn giản nên không cần nhiều tiền chi lắm. Công việc đàn hát của ông cũng như một “hobby” thôi, nhưng lại là một thú tiêu khiển kiếm ra tiền, ông không còn mơ ước nào hơn. Có khi đôi mắt ông, trong khi hát, bỗng trở nên xa thẳm. Tiếng đàn của ông, tuy không réo rắt thổn thức như tiếng kèn trumpet của ông Jack, bạn ông, cũng hay biểu diễn trước khu nhà hàng, nhưng nó lạ lùng lắm. Có khi nó vui tươi tở mở như tiếng reo của người đi xa lâu ngày được trở về quê. Lại có khi nó nghẹn ngào như nói lên thân phận của những người sống lạc loài đã mấy trăm năm, muốn tìm lại cội rễ của mình.

Lần này thì My nghe ông Louis hát bản “Georgia on my mind”. My thường nghe bài này với hình ảnh Ray Charles ngồi đàn piano và hát. Nhưng ông Louis chơi guitar thì lại có một tính cách riêng. Chơi guitar trình bày một bản nhạc jazz thì có vẻ hơi lạ lùng một chút. Nhưng ông Louis vừa đàn vừa hát rất tự nhiên, như thể ông đang tâm tình cùng mảnh đất nơi ông đang trú ngụ.

Chỉ một bài hát cũ
Giữ Georgia trong tôi
Đêm ngọt ngào quyến rũ
Qua hàng thông, trăng trôi
 
Như cánh tay vươn nhẹ
Như ánh mắt dịu dàng
Giấc mơ lành khe khẽ
Về đường tôi thênh thang

Khi ông Louis dứt tiếng thì My cũng vừa dịch xong lời bài hát trong đầu. My đọc cho ông nghe. Ông lộ vẻ cảm động lắm. Ông nói:

-         Tiếng Việt của cô nghe hay quá! Nó trầm bổng du dương như có nốt nhạc.

-         Cám ơn ông Louis.

Ông Louis bỗng reo lên:

-         A! Tại sao cô không cho tôi và khán giả quanh đây nghe một bản nhạc Việt nhỉ? Cô… có chơi đàn được không?

-         Dạ… có. Ông cho tôi mượn cây đàn nhé!

-         Dĩ nhiên.

Và ông quay sang nói với đám đông:

-         Thưa quý vị, đây là người bạn của tôi. Cô ấy sẽ hát cho quý vị nghe một bản nhạc Việt Nam.

My ngượng lắm. Nhưng cố thu hết can đảm, My bắt đầu bài hát mà My yêu thích từ nhỏ:

-         Quê hương tôi có con sông đào xinh xắn, nước tuôn trên đồng vuông vắn, lúa thơm cho đủ hai mùa. Dân trong làng trời về khuya vẳng tiếng lúa đê mê… (2)

Hát xong, My tóm tắt ý bài hát ra tiếng Anh cho mọi người hiểu. Mọi người vỗ tay dòn dã. My hết sợ. Ông Louis chớp nhanh đôi mắt, xúc động. Hình như ông đang bắt được cái nhịp đập chung của hai bài hát. Ông đứng yên. Ô kìa! Đám đông đang bắt đầu một động tác quen thuộc: họ lần lượt đến bỏ tiền vào chiếc hộp của ông. Nhiều người đến bắt tay ông, và bắt tay My nữa. My bối rối, nhưng nghe một niềm vui kỳ lạ đang đến. Hôm nay My đã làm một nghệ sĩ đường phố. Một nghệ sĩ của Phố Hầm!..

Khi ông Louis gom tiền từ chiếc hộp, ông đưa cho My và nói:

-         My ơi! Tiền này là của cô đấy!

My từ chối:

-         Không! Đó là tiền của ông. Tôi chỉ hát chơi thôi mà!

-         Không được, của cả hai. Tôi chia đều nhé!

My phì cười:

-         Ông thật là công bằng như kiểu Mỹ. Nhưng ông hãy cho phép tôi gửi tặng lại cho những em bé nghèo ở quê ông, nhé ông! Làm ơn!

-         Ồ!.. Vâng. Vậy tôi xin thay mặt các em bé đó cám ơn cô.

3

Tuần cuối của tháng tám, My bất ngờ nhận được tin ba đau nặng. My bay về Việt Nam ngay. Đầu tháng chín, ba mất. My ở lại Sài Gòn nửa tháng để cùng má và anh chị em lo việc cho ba. Nỗi đau thương của gia đình chiếm hết thời gian và tâm trí của My.

Và My phải trở lại Atlanta. Dòng đời mỗi người vẫn phải trôi theo hướng đã định. My lại bù đầu với công việc hàng ngày…

Một sáng chủ nhật, khi những tia nắng vàng bắt đầu nhảy múa, gợi lại sự thanh thản cho My, My cảm thấy muốn đi xuống phố. Xuống phố! Một công việc quen thuộc, chỉ trong vài tuần đã trở nên khá xa xăm. My lên xe bus.

Phố Hầm vẫn nhộn nhịp. Người qua kẻ lại dường như đông hơn trước. My khẽ mỉm cười. Ai cũng như có chút quen biết. Tại vì lòng mình nghĩ thế thôi! Chẳng trách những cư dân của Villa International, nơi My cư ngụ, cũng thường thốt lên “Home! Sweet home!” mỗi khi đi xa về. Phố Hầm như cũng ngọt ngào chào đón. My chạy ngay đi mua loại bánh Pháp quen thuộc, rồi đến nơi ông Louis vẫn thường biểu diễn.

Không có ông ở đó. My chạy tìm ông ở những nơi khác, cũng không gặp. Ông đã đi đâu? Ông bệnh chăng? My giật mình khi nhớ ra rằng ông không còn trẻ trung gì nữa. My ngơ ngác…

Tiếng kèn trumpet! My đã nghe tiếng kèn văng vẳng. My chạy đến nơi kịp nhìn thấy ông Jack vừa chấm dứt bản nhạc. Thấy My, ông Jack đưa một bàn tay lên chào. My đến gần, hỏi ông:

-         Ông Jack, ông có biết tại sao ông Louis không đến đây?

Ông Jack lắc đầu:

-         Không. Tôi đã không gặp ông ấy từ cuối tháng. Ông ấy bảo ông phải về New Orleans để thăm bà con và giúp đỡ cho họ. Sau đó, đã xảy ra cơn bão Katrina. Cho đến nay, vẫn chưa thấy ông ấy trở lại. Tôi không được biết tin tức gì thêm.

Thấy My chưng hửng, ông Jack an ủi:

-         Chắc không sao đâu! Cầu Chúa ban phước cho ông ấy.

-         Vâng, chắc không sao đâu!

My tạm biệt ông Jack. Phố Hầm bỗng như vắng lặng khác thường. Túi bánh trên tay My vẫn còn nóng hổi. My lang thang hết các khu phố. Tiếng xe lửa chạy rầm rập trên những chiếc cầu cạn (3), gợi nên hình ảnh một người tìm về quê. Một chân bước xuống sân ga, chân kia còn trên tàu…

Well, I got one foot on the platform
The other foot on the train
I'm goin' back to New Orleans
To wear that ball and chain…

My ra khỏi Underground. Khung cảnh sáng trưng trước mắt với đài nước chảy lấp lóa. Một bầy chim bồ câu đang vui đùa với các du khách. My mở túi bánh, lấy ra một chiếc và bẻ nhỏ mời chúng ăn. Bầy chim ăn no nê xong rủ nhau bay đi. Nhưng có một con còn ở lại. Nó không cử động.  My đến gần. À, con chim giả! Con chim bồ câu đậu gần chân của một bức tượng. Đó chính là bức tượng người đàn ông đội chiếc “mũ phớt”, ngồi trên thềm, cúi đầu, bên cạnh ông là một chiếc chăn nhỏ cuộn lại. Một người không nhà! Bức tượng có lẽ làm bằng thạch cao, nhưng lớp sơn bên ngoài đen xám như màu đồng. Ông đang ngồi thật thong dong. Có lẽ ông cũng đang thả những mẩu bánh vụn xuống đất cho con chim nhỏ này ăn. Sau lưng ông là bờ vách nước chảy rất đẹp mắt. Ông ngồi như bao nhiêu du khách ngồi chơi trên bậc thềm thấp đó, yên lặng, nhưng không lẻ loi.

My ngồi xuống bên bức tượng, chợt giật mình. Bao lâu nay My đã quen thuộc với bức tượng này mỗi khi đến Phố Hầm. My lại còn ngồi cạnh ông để chụp hình nữa. Nhưng chưa bao giờ My ngắm kỹ gương mặt của ông, bởi nó hầu như khuất trong bóng của chiếc “mũ phớt”. Bây giờ My mới nhận ra rằng gương mặt này rất giống ông Louis. Mà không! Không phải chỉ giống ông Louis. Bức tượng này có lẽ giống rất nhiều người. Đó chính là những người “nghệ sĩ” rất âm thầm của Atlanta. Họ đến rồi đi. Có thể rồi họ cũng sẽ trở lại.

 

Cam Li Nguyễn Thị Mỹ Thanh

2010

vietbao.com

tuoihoa.hatnang.com

Bản dịch tiếng Anh đăng ở sách "Writing On America 2010" (kỷ niệm 10 năm mục "Viết Về Nước Mỹ " của Việt Báo)

 

(1)  Mũ phớt: mũ nỉ có vành hẹp

(2) trích “Tình hoài hương” (nhạc Phạm Duy)

(3) cầu cạn: viaduct

 

 

The Artist At Underground Atlanta

 

1

 

It was My’s habit to take a bus downtown every weekend.

Downtown! My [mi] usually felt like she was listening to "Downtown", a song she would listen to in high school and would often sing along with Petula Clark's voice on the radio. Downtown, where people and vehicles were in crowds, unlike the area where My lived. My walked around freely, not only for shopping, but also for watching plenty of things. And My didn’t forget to go to “Phố Hầm”.


“Phố Hầm”! That was the name from My’s own mind, referring to Underground Atlanta. This place was like the other shopping centres, but there was something very exceptional. The name "Underground Atlanta" was already very special! Located in the basement, it was an area of about five blocks with old architecture. Through many ups and downs from being built after the Civil War, Underground Atlanta was a hub of excursion and entertainment for all tourists and local residents.

This morning, My also wandered around Underground. She intended to buy some gifts for her family. She loved gazing at the booths, which were small kiosks, in horse-drawn carriage shape, displaying a variety of products, ranging from clothing, towels, hats to jewelry, toys, candies… Those lovely carriages were standing straightly side by side, as if they were waiting to leave the station. While still wandering, My heard a remote sound of a guitar among the voices and laughters. Something hastened her to follow that sound. The sound became gradually louder. And here it was! She found not only the sound of guitar, but also a voice. In the corridor in front of a shoe store stood an old man wearing a felt hat, playing the guitar and singing a song. There was only him. No band. No microphone. But his voice was sometimes higher, and at other times lower, clear and no less polished than any singer on the stage. My came closer to him. Oh! He was singing My’s favorite song: "The House Of The Rising Sun". A sense of fun made My smile. The more he sang, the more My was attracted to the song. And when the feelings rose into a wave and then gradually lowered into a silent pain, he stopped singing. He now played the guitar a little more with familiar chords, letting the sound gradually fade. Around him, he suddenly left a silence. The entire crowd was silent. My touched her cheeks unexpectedly and felt a teardrop falling...

And then it seemed the crowd was suddenly awakened. Applause resounded like cascading rain. People put small change in the paper box beside him. So did My. Some people stepped away. Some lingered, wanting to know if he would continue singing. My came closer and said:
 “So sweet! Thank you, sir.”

He looked at her while nodding:
 “Thank you.”
My did not want to ask him to sing another song. The song he just sang was so beautiful that My wished to keep its echo in her mind. The man collected money from the box and put it in the pocket of his grey jacket. His hat was grey too. And grey clothing. Grey hair. And the traits of time were drawn on his brown, seasoned face. He looked like a copper statue.


It seemed he didn’t want to sing anymore, so he went to sit on a bench in the narrow corridor. Noticing that My was looking at his guitar, he gently asked:
 “What do you think about this guitar?”
My looked attentively at it. It was an old guitar. Its look was not special. But it was hard to imagine that this guitar produced a great sound recently. My thought a little, then replied:
“It’s a very good guitar!”
“Really?”
“Or rather... , you play the guitar very well, sir.”

The singer laughed:
“Really? I don’t think so. I only earn my living.”

“But you sing and play the guitar very well, better than the pros.”

He nodded repeatedly with a content look, and then he started playing a solo. My sat down beside him, listening quietly. “I only earn my living!".Through his austere appearance, My looked back on the troubadours on the streets of Saigon, on the piers, on the ferry-boats packed with people and all types of vehicles. Most of them were disabled, either innate, or from the traces of war. The poor lives! Day after day, the voice and the sound of music were not purely of art but like a mirror reflecting their entire infinite life. My sighed with pity. Then suddenly, looking over the artist here, My wondered how his life was.


The solo stopped. The old man turned to My, lightly smiled, then naturally he said:
 “My name is Louis. And yours?”

 “My name is My. M.Y. But just pronounce mi not mai.

 “Mi, means “me”, right?”
 “Yes.”
My smiled, feeling funny. “Oh, I am able to chat with him now!” she thought.

 
But My could not sit listening to him anymore, because she had to shop. My said goodbye to him. She walked into the shops, looking for clothes and toys. There were also some nice souvenirs to buy at the booths. Well! One gift for each person, but it was so heavy to carry. She didn’t forget to buy a bag of hot croissants at a French bakery which she liked very much. After a round, she came back and met Louis, who was singing and playing the guitar. There were still many people standing around him enjoying the music. But perhaps he could easily recognize My among those strangers as he squinted and smiled at her.


My waited until Louis had finished the song and sat. Then she came and offered him a croissant. He immediately accepted it and ate it with pleasure. He nodded repeatedly and said:
“You have a taste like mine. I like croissants too. In my hometown, there are also bakeries selling French breads like this. Well, actually in this country, we can find the same stores everywhere. But anything you eat at your hometown makes it different, doesn’t it?”

“Exactly. And your hometown?Where is your hometown?”
“Where the house of the rising sun is.”
“New Orleans?”
“Right.”
“Ah! Great! But why don’t you live there?”
“I come from a poor hometown with little job opportunities.  I am here to earn a living. It’s relatively easier to find a job here. Being a troubadour like this, I can make money fairly.”  

My was silent. Louis asked her:
“And how about you? Where is your hometown?”
“My hometown is very far from here. It’s Vietnam.”
“Vietnam? Is it Vietnam? I know. I have been there some time.”
My acclaimed:
“You have been in Vietnam?”
“Yes. I also went to many places, as much to the countryside. I made acquaintance of the troubadours in your country.”
“Really? ... Are you veteran, sir?”
“Yes! But now I live a normal life. I almost forget everything. By the way, does your family live here?”
“No. My parents and many of my brothers and sisters are still in Vietnam. I miss them a lot!”
“When will you go back?”
“I don’t know. Today I go to buy gifts for my loved ones little by little. I want to send gifts to them if I can’t go back this time.”
“Good! So I sing the song "Take Me Home, Country Roads" for you, okay?”
“Thank you.”
“But I won’t take your money anymore!”

 

2

 

Phố Hầm Atlanta”, the people in the city of Atlanta called it Underground. My thought the term "Phố Hầm", which she named by herself was rather quaint and special. Ever since she was a little girl, being born and raised in misty Dalat city of Vietnam, My almost had a strong attachment to basement architecture. Going to work at research institutes here and there, My had also been absorbed in the laboratories at "sous-sol",  also known as the basement; and to Atlanta, not only a basement, but also three or four basement floors. And here, both the old and the modern properties of Underground aroused much sympathy from her. My found herself wandering in Underground as if she was discovering enjoyable things. When she entered a shop that was filled with lights, she felt it was at night; but when she went to another place, it was the sunshine bathing all. There, My loved to stand taking photographs with icons in fairy tales or cartoons. They were much bigger than she was.

Most people who did business at Underground were black, as in many other places in Atlanta. Atlanta! This city was the hometown of "Gone with the Wind", of The Martin Luther King Jr. National Historic Center, of The Jimmy Carter Center, of The CNN Center, of The World of Coca Cola, ... and of Underground. My was familiar with those places, as well as the roads to the CDC and the Villa International on her poetic hills.

If My had not met Louis on the street playing the guitar, singing, or talking, she would surely have perceived him as normal as the people she encountered on buses, in restaurants, on the television screen, or even those who worked in shoeshine stores. Well, speaking of shoeshine stores, we had to emphasize its features. We could see a scene that had never been found in Vietnam. The customer sat on a chair placed on a large platform, about more than a meter high. The shoeshine man stood, not sat. He stood up straight, polishing the customer’s shoes. The first time seeing this, My was startled because she felt that the customer sat in a haughty manner, looking too bossy! But when she looked again and thought more, she noticed that the shoeshine man didn’t have to sit bending beside the customer’s legs. They stood straight as barbers, tailors, employees at the post offices or banks; or under My’s "professional distortion", as those who worked in the laboratory. But those are shoeshine men working in the shops. In the street, My still saw teens carrying portable boxes, just like shoeshine boys in Vietnam. They hustled onto buses or trains, huddling and talking and laughing unaffectedly.

 
Meanwhile, Louis represented another aspect of this city. Like all the troubadours in other places, he almost attached himself to Underground. He told My that he had been living alone in Atlanta for decades after his return to civilian life. He lived in a poor neighborhood in the suburbs, taking the train to Underground to earn a living by singing and playing the guitar every day. The money he earned was sent to help his relatives in New Orleans. He led a simple life so he didn’t need too much money. His music job seemed just to be a "hobby", but a money-making hobby, so he did not desire any more. Sometimes, while he was singing, there’s a far away look in his eyes. His guitar sound, although it was not as sobbing as the trumpet of Jack, his friend, performing in front of the restaurant too, was really strange. Sometimes it was as jubilant as the cheering of somebody being a long time away from home and now going back. Then sometimes it was like the choked voice showing the condition of people living in exile for hundreds of years, wishing to find their root.


This time My heard Louis sing the song "Georgia On My Mind." My usually listened to this song with the image of Ray Charles singing and playing the piano. But Louis with his guitar had a unique character. Playing guitar on a jazz song seemed a little strange. But Louis sang while playing the guitar very naturally, as if he was having heart-to-heart with the land where he lived in.

… Georgia, Georgia
The whole day through
This old sweet song
Keeps Georgia on my mind

Hey, Georgia, oh, yeah, yeah, Georgia
And a song of you
Comes as sweet and clear
As moonlight through the pines

Other arms reach out to me
Other eyes smile tenderly, yeah
Still in peaceful dreams I see
On another road, it leads back to you… (1)

When Louis ended the song, My had also finished her lyrics translation in her head. It was a poem. She cited it:

Chỉ một bài hát cũ

Giữ Georgia trong tôi

Đêm ngọt ngào quyến rũ

Qua hàng thông, trăng trôi

 

Như cánh tay vươn nhẹ

Như ánh mắt dịu dàng

Giấc mơ lành khe khẽ

Về đường tôi thênh thang

 

Louis looked so moved. He said:
“Your Vietnamese language is very beautiful. It's melodious as notes.”
“Thank you, Louis.”
Louis suddenly shouted:
“Ah! Why don’t you sing me and the audience a Vietnamese song? Can you accompany?”

“Yes. May I borrow your guitar?”

“Sure.”
 And he turned to speak to the crowd:
“Ladies and gentlemen, this is my friend. She will sing you a Vietnamese song.”
My felt shy. But trying to summon up her courage, My started to sing her favorite song since childhood:

“Quê hương tôi có con sông đào xinh xắn, nước tuôn trên đồng vuông vắn, lúa thơm cho đủ hai mùa. Dân trong làng trời về khuya vẳng tiếng lúa đê mê…”(2)
(There’s a lovely canal in my country, giving water flowing over the square fields that produce enough fragrant rice for both yearly harvest seasons. Late at night, the villagers listen to the charmed voice of rice resounding faintly…)

After singing the song, My summarized its content in English for the audience. Everybody applauded boisterously. My was not nervous any more. Louis blinked his eyes, touched by the song. It seemed like he was catching the common rhythm of the two songs. He stood still. Oh look! The crowd began a familiar move: they in turn put the money into his box. Many people shook hands with him, and with My also. My was so embarrassed, but felt a strange joy coming. Today My became an artist in the street. An artist of Underground!...


Louis collected money from the box then gave it to My and said:
“My, this is your money.”
My refused:
"No! It's yours. I just sing for fun.”
“No, for both. Will we share it equally?”
My busted out laughing:
“You are quite American-being fair. But allow me to offer it to the poor children in your hometown. Please!”
“Oh … Yes. So… on behalf of those kids, thank you very much.”

 

3

 

On the last week of August, My received bad news that her father was seriously ill. She flew to Vietnam soon. In early September, her father passed away. My stayed in Saigon for half a month to help her mother, brothers, and sisters hold funeral observances for her father and doing many other things. The pain of the loss occupied all her time and her mind. And then My had to return to Atlanta. Everyone’s stream of life must still flow in the given direction. Again, My was overwhelmed in daily work…

One Sunday morning, when the sun beams started dancing, causing peace to My, she felt the desire to go downtown. Downtown! A familiar thing, for only a few weeks became quite distant. My took a bus.

Underground was still bustling. It seemed there were more passers-by than before. My smiled quietly. Everybody seemed a little familiar with each other. “Because I think so, that’s all.” she thought. No wonder the residents of Villa International, where she stayed, used to utter "Home sweet home!” when they returned. Underground seemed sweetly welcoming her. My ran quickly to buy the familiar French bread and walked to the place where Louis used to demonstrate his shows.

He was not there! My ran to look for him at other places, but didn’t see him. Where did he go? Did he fall sick? My startled when she recalled that he was no longer a young man. She was bewildered ...

The trumpet!My heard the trumpet from afar. She arrived to the place in time to see Jack finish a song. Jack raised a hand in salute to her. My came close by and asked:
“Jack, do you know why Louis did not come here?”
Jack shook his head, answered:
“No. I have not met him since the end of last month. He told me that he must come back to New Orleans to visit his relatives and help them. Then Hurricane Katrina hit. So far, we have not seen him back. I do not know any more news.”
Noticing that My is dazed, he comforted her:
“I think it will be okay.  May God bless him.”
“Well, it will be okay.”  
My said goodbye to Jack. Underground was unusually deserted all of a sudden. The bag of bread in her hand was still burning hot. She wandered round the blocks. The stamping sound from the trains crossing viaducts prompted an image of a person on the way home. One foot was on the platform, the other was still on the train…

Well, I got one foot on the platform
The other foot on the train
I'm goin' back to New Orleans
To wear that ball and chain… (3)

My got out of Underground. The dazzlingly bright view appeared before her with a scintillating cascade. There were pigeons amusing the tourists. My opened the bag, took a croissant out, breaking it into small pieces and fed them. The birds ate their fill then called for each other and flew away together. But here stayed a bird. It did not move. My came closer. Well, it was a fake bird, a pigeon perching near the statue’s feet. It was just the statue of a man wearing a felt hat, with the head bowing, sitting on the stair-step beside a small roll of blanket. A homeless person! The statue was probably made of plaster, but the outer paint was grayish black as copper color. He was sitting relaxingly. Maybe he was also dropping scraps of bread onto the ground to feed this small bird. Behind him was a wall with water flowing spectacularly.  As well as so many tourists sitting on that low stair-step, he was there, quiet, but not lonely.

My sat next to the statue and became startled. She had long been familiar with this statue. She used to sit beside him to take a photograph every time she came to Underground. But never had she looked at his face carefully because it was almost hidden in the shade of the felt hat. Now she realized that his face looked like Louis so much. But no! Not only Louis, maybe this statue also looked like many people. Those were the very silent "artists" of Atlanta. They have come and gone. Maybe they would come back someday.

 

Cam Li Nguyễn Thị Mỹ Thanh

--------------------------------------------------------------------------------- -------------------------------------------------- --------------------------------
Author's Note:
(1) extracted from the songGeorgia On My Mind”

(2) extracted from the song “Tình Hoài Hương” (Homesick Love)(Phạm Duy)

(3) extracted from the song “The House Of The Rising Sun”